Leasing. Kompendium wiedzy dla przedsiębiorców

Lease z języka angielskiego oznacza „wynająć”, „dzierżawić”. Mimo że słowo to zagościło na stałe w języku polskim, wciąż nie wszyscy wiedzą, jak szerokim pojęciem jest leasing. Podręcznikowa definicja określa leasing jako formę finansowania inwestycji, która posiada zarówno cechy umowy dzierżawy, jak i kredytu. Jak to wygląda w praktyce?

Pani Ala - Asystentka finansowa z mocą tysiąca doradców
Pani Ala Asystentka finansowa z mocą tysiąca doradców

Co to jest leasing?

Leasing to rodzaj umowy cywilnoprawnej, na mocy której finansujący – leasingodawca przekazuje korzystającemu – leasingobiorcy prawo do korzystania i pobierania pożytków z danego składnika aktywów przez uzgodniony w umowie czas w zamian za ustalone opłaty ratalne – raty leasingowe. Po podpisaniu umowy leasingobiorca otrzymuje do użytku przedmiot umowy np. samochód, maszynę produkcyjną czy nieruchomość. Jest również zobligowany do uiszczania odpowiednio skalkulowanych miesięcznych opłat uwzględniających m.in. wartość początkową aktywa, wysokość wkładu własnego leasingobiorcy, ilość rat czy też rodzaj obranego leasingu.

Ze względu na liczbę stron biorących udział w transakcji możemy wyróżnić:

  • leasing pośredni (więcej niż dwie strony, w roli pośrednika występuje instytucja finansowa)
  • leasing bezpośredni (umowa zawarta między producentem a leasingobiorcą).

Dodatkowo leasing przybiera rozmaite formy takie jak operacyjna i finansowa (najpopularniejsze formy finansowania), czy też zwrotna i konsumencka (prywatna). Leasing może obejmować rzeczy ruchome, nieruchome i używane, kiedy analizie poddamy przedmiot umowy.

Jaka ustawa reguluje leasing?

Słowo „leasing” pada dokładnie siedem razy w ustawie z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości1. Mimo że to Kodeks Cywilny (Art. 709 KC)2 definiuje czym jest leasing, to Ustawa o Rachunkowości (UoR) jest aktem, który wskazuje jak zaliczać przedmiot umowy leasingowej do składników majątku zarówno leasingodawcy jak i leasingobiorcy. Dodatkowo to UoR z 2002 roku definiuje zasady ujmowania należności i zobowiązań płynących z zawieranych umów leasingowych w księgowości.

Często zdarza się jednak sytuacja, kiedy umowa leasingu operacyjnego w świetle Ustawy musi być klasyfikowana jako leasing finansowy i odwrotnie. Warto zwrócić uwagę iż klasyfikacja leasingu w świetle UoR opiera się w głównej mierze na Międzynarodowym Standardzie Rachunkowości nr 173. UoR nie określa jednak związku leasingu z podatkami, odpowiednimi do tego aktami są m.in. ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych.

Na czym polega leasing?

Na mocy umowy leasingowej leasingodawca – finansujący (instytucja finansowa, bank lub bezpośrednio producent) przekazuje korzystającemu do użytku – leasingobiorcy dany środek trwały np. nieruchomość, samochód, maszynę produkcyjną czy oprogramowanie IT w zamian za miesięczne opłaty ratalne (wartość środka trwałego i marża dla finansującego). Po zakończonym okresie umowy leasingobiorca może stać się właścicielem danego składniku majątku.

Umowa leasingowa to hybryda umowy dzierżawy i kredytu. Zakłada ona finansowanie kapitałem obcym danej inwestycji leasingobiorcy, która nie wpływa na jego zdolność kredytową. Czas trwania umowy, wysokość wpłaty wstępnej oraz kolejnych rat leasingowych zależy w dużej mierze od wartości przedmiotu umowy oraz ryzyka kredytowego związanego z zawartą umową.

Jak działa leasing?

Aby opisać schemat tej popularnej formy finansowania posłużymy się przykładem leasingu samochodowego.

Symulacja kosztów leasingu Toyoty Yaris w Smartplan Toyota Bank

Przedsiębiorca zdecydował się na ofertę Smartplan Toyota Banku i wybrał miejski model samochodu Yaris, który ma użytkować jego pracownik. Przy założeniu, że czas trwania umowy będzie trwał 36 miesięcy (w przypadku leasingu samochodowego lub auto abonamentu wynosi od dwóch do pięciu lat), a wysokość opłaty początkowej wynosi 10% wartości samochodu (oferty wahają się od zerowego aż po 45% wkład własny) rata miesięczna będzie wynosić 527 zł netto.

Oferty leasingodawców przy tak dużym popycie na tę formę finansowania muszą być szyte na miarę indywidualnych potrzeb konsumentów. Stąd możliwość uelastycznienia harmonogramu spłat (w przypadku maszyn i urządzeń sprowadzanych z zagranicy opłaty mogą dokonywane być w euro lub dolarach amerykańskich). W rozpatrywanym przypadku przedsiębiorca po trzech latach może przedłużyć umowę z leasingodawcą i wymienić samochód na nowy, jednak w przypadku innych środków trwałych oferowana jest możliwość wykupu danego aktywa po zakończeniu leasingu.

Większość instytucji finansowych – zwłaszcza banków – posiada w swojej ofercie pakiet ubezpieczeń podstawowych (m.in. OC i AC na samochody, maszyny i urządzenia) oraz ubezpieczenia ochrony prawnej.

Jakie są wady i zalety leasingu?

Leasing na pierwszy rzut oka wydaje się narzędziem idealnym i faktycznie niesie za sobą szereg zalet.

W dużym skrócie są to:

  • brak wpływu na zdolność kredytową przedsiębiorcy,
  • wykorzystanie optymalizacji podatkowej (tarcza podatkowa)

Jego podstawową zaletą jest brak wpływu na zdolność kredytową przedsiębiorcy, ponieważ nie jest zobowiązaniem finansowym. Dzięki temu przedsiębiorstwa mogą decydować się na hybrydowe finansowanie kapitałem obcym składającym się nie tylko z leasingu ale i kredytu czy faktoringu. Finansowanie leasingowe pozwala również na optymalizację podatkową i m.in. odliczanie podatku VAT. Leasing jest dość krótką i intensywną inwestycją. Wnioski leasingowe rozpatrywane są w zdecydowanie krótszym czasie niż konkurencyjne kredyty, podobnie i czas trwania finansowania jest krótszy niż kredyt.

Nie jest to jednak narzędzie idealne. Nie należy ono do najtańszych produktów finansowych dostępnych na rynku. Niesie również za sobą pewne ryzyko np. upadłość leasingobiorcy lub leasingodawcy.

Czy leasing jest opłacalny?

Głównym beneficjentem ofert leasingowych dostępnych na polskim rynku są firmy z sektora MŚP. Mimo że wciąż rozwija się segment leasingu konsumenckiego, to jednak wciąż nie jest on tak atrakcyjny jak tradycyjny kredyt. Leasing jako forma finansowania niesie za sobą korzyści podatkowe i księgowe. Są dedykowane firmom i często pozwalają na utrzymanie płynności finansowej.

W przypadku osób fizycznych pochodna leasingu konsumenckiego – abonament jest opłacalnym rozwiązaniem. Szczególnie dla tych, których wniosek kredytowy nie został pozytywnie rozpatrzony (np. zyskujące na popularności samochody na abonament).

Dla kogo jest leasing

Leasing to forma finansowania, która pojawiła się w Polsce w latach 90. i osiągnęła swój rozkwit dzięki transformacjom gospodarczym, wówczas była dedykowana głównie przedsiębiorcom. Rynek ma to do siebie, że bardzo szybko wypełnia luki, stąd pojawił się szereg ofert dedykowanych również klientom prywatnym (leasing konsumencki).

Obecnie jest szereg ofert stworzonych przez leasingodawców w Polsce. Są one podzielonych na segmenty:

  • korporacyjne,
  • MŚP (małych i średnich przedsiębiorstw),
  • przedsiębiorstw typu start-up,
  • klientów indywidualnych.

Nie każda z tych ofert posiada szeroką gamę przedmiotów leasingu, jego form czy dodatkowych benefitów. Jednak niekwestionowanie z leasingu może skorzystać każdy, lecz nie jest to forma odpowiednia dla wszystkich. Należy pamiętać, że leasing głównie dedykowany jest przedsiębiorstwom, które na to rozwiązanie stać.

Leasing dla firm

Większość firm działających w Polsce to przedsiębiorstwa typu start-up oraz firmy segmentu MŚP. Często takie przedsiębiorstwa poszukują źródeł finansowania, aby rozwijać swoje innowacyjne produkty. Leasing wartościowych aktywów nie jest dostępny dla przedsiębiorstw działających krócej niż sześć miesięcy bądź tych, które nie posiadają swojej historii w Biurze Informacji Kredytowej (BIK).

Firmy działające dłużej niż 6 miesięcy, które jednak nie przekroczyły bariery pierwszego roku działalności mogą ubiegać się o finansowanie. Dotyczy ono nie tylko samochodów, ale i droższych składników majątku. Wiąże się jednak z opłatą wstępną sięgającą do 45% wartości danego przedmiotu. Potrzebne jest również poręczenie innego przedsiębiorstwa, które w przypadku niewypłacalności leasingobiorcy pokryją jego zobowiązania względem leasingodawcy.

leasing
Rynek leasingu samochodów rośnie z roku na rok

W 2017 roku przedmiotem umów leasingowych najczęściej były samochody4, a popularnością zaskoczyły również naczepy samochodowe. W wieku subskrypcji, abonamentu i outsourcingu dużym zainteresowaniem cieszą się firmy transportowe. Specjalizujące się w spedycji, które chętnie decydują się na leasing. Liczba ofert im dedykowanych nieustannie rośnie. W związku z popularnością aplikacji takich jak Uber czy Taxify powstają coraz to nowe przedsiębiorstwa, które korzystają z leasingowanych aut. Zatrudniają one kierowców do obsługi pasażerów.

Wartość aktywów sfinansowanych przez firmy leasingowe wzrasta z roku na rok. Jak podaje ZPL transport ciężki uzyskał 19% wzrost w finansowaniu (porównanie I kwartał 2018 roku i I kwartał 2017). Z kolei pojazdy osobowe, dostawcze i ciężarowe do 3,5 tony wzrost o 23%.

Leasing dla nowych firm

Nowopowstałe firmy, które nie mają stabilnej i wypracowanej pozycji na rynku nieustannie poszukują źródeł finansowania. Należy podkreślić, że w przypadku dużych inwestycji, niełatwo jest uzyskać pozytywną odpowiedź od leasingodawców. Głównie ze względu na duże ryzyko kredytowe, którym obarczona jest inwestycja. Instytucje finansowe chętnie podejmują się przyznawania finansowania telefonów, komputerów czy innych podstawowych elementów wyposażenia biurowego małych przedsiębiorstw. Takie finansowanie leasingobiorca może uzyskać przez internet lub bezpośrednio w sklepie stacjonarnym.

W przypadku dużych inwestycji, o których sfinansowanie ubiegają się nowe firmy, kluczowe są niezbędne dokumenty. Wymaga ich finansujący.

Najczęsciej wymagane dokumenty to:

Ofert leasingu dla nowych firm jest wbrew pozorom dość dużo. Jednak przedsiębiorstwo zainteresowane tą formą finansowania powinno ostrożnie podejmować decyzję o instytucji finansującej. Upadłość mogą ogłosić zarówno instytucje finansujące.

Leasing dla osób prywatnych

Leasing konsumencki dedykowany klientom indywidualnym czyli osób fizycznych, jest najmniej popularną formą finansowania w Polsce. Nieustannie klienci wybierają chętniej kredyt bankowy, który zagościł na stałe wśród najpopularniejszych usług finansowych. Podstawową różnicą między leasingiem konsumenckim a kredytem jest brak praw własności do przedmiotu leasingu przez czas trwania umowy. Podpisując umowę leasingu konsumenckiego, należy pamiętać, aby była ona zgodna z ustawą o kredycie konsumenckim. Nie może ona obligować klienta do wykupu aktywa po zakończeniu umowy.

Leasing konsumencki jest drogim rozwiązaniem. Nie pozwala ono na korzyści podatkowe znane z sektora firm i przedsiębiorstw. Produkt pochodny od leasingu – abonament jest zdecydowanie bardziej optymalnym rozwiązaniem dla wymagających konsumentów. Zwłaszcza tych których stać na płynne opłacanie miesięcznych rat.

Rodzaje leasingu

Wybór odpowiedniego rodzaju leasingu jest decyzją indywidualną. W dużej mierze zależy od profilu prowadzonej działalności. Inna forma będzie polecana dużej międzynarodowej korporacji, odmienną ofertę uzyska przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą. Wypełniając formularze na stronie leasingodawców jedną z podstawowych informacji jest ta o działalności przedsiębiorstwa, tak aby finansujący mógł zaproponować najlepszą ofertę.

Leasing zwrotny

Leasing zwrotny to popularna na zachodzie Europy forma finansowania. Przedsiębiorca, który stara się zapewnić jak największą płynność finansową i poszukuje środków na prowadzenie działalności powinien przemyśleć leasing zwrotny. Ta forma finansowania polega na sprzedaży leasingodawcy danego środka trwałego przez leasingobiorcę przy założeniu, że leasingobiorca dalej będzie użytkował dany składnik majątku. Pozwala mu to na uzyskanie dodatkowych środków pieniężnych, które może przeznaczyć na kolejne inwestycje.

Szczególną odmianą leasingu zwrotnego jest leasing samochodu. Ponieważ auta tracą do 30% wartości od razu po wyjeździe z salonu. W związku z tak szybką amortyzacją tego typu środków trwałych firmy finansujące nie decydują się na udzielenie leasingu zwrotnego samochodów starszych niż trzy lata. Problematyczna jest wówczas wycena takiego środka trwałego w sposób wiarygodny. Zdecydowanie bardziej popularny jest leasing zwrotny w nieruchomościach bądź maszynach.

leasing samochodu
Dostępność samochodó osobowych jak i aut dostawczych znacząco wzrosła dzięki rozwojowi usług leasingu

Leasing operacyjny

Leasing operacyjny zwany również usługowym polega na przekazaniu do użytkowania danego dobra inwestycyjnego na z góry ustalony w umowie czas. Raty leasingowe wliczają się leasingobiorcy w koszt uzyskania przychodów, a dodatkowo korzystający nie jest zobligowany do uiszczania opłat amortyzacyjnych. W leasingu operacyjnym użytkownik danego środka trwałego może, ale nie musi mieć zagwarantowanego prawa do wykupu przedmiotu po zakończeniu trwania umowy.

Leasing finansowy

Leasing finansowy w literaturze można spotkać pod różnymi określeniami:

  • ścisły,
  • inwestycyjny właściwy,
  • kapitałowy.

Zazwyczaj obejmuje on specjalistyczne maszyny i urządzenia na czas umowy zakładający ich ekonomiczną użytkowalność. Przedmiot umowy jest ewidencjonowany w księgach leasingobiorcy oraz zostaje całkowicie zamortyzowany w trakcie umowy. Po zakończeniu trwania umowy leasingodawca zobowiązany jest do sprzedaży środka trwałego leasingobiorcy w pierwszej kolejności, a ten z kolei ma możliwość z tej opcji skorzystać, choć nie jest do tego zobligowany.

Leasing kapitałowy

Leasing kapitałowy to nic innego niż leasing finansowy. Pozwala on leasingobiorcy wliczać w koszty uzyskania przychodu opłaty. Głównie są to:

  • amortyzacja danego środka trwałego,
  • odsetki od rat leasingowych,
  • prowizję,
  • koszt ubezpieczenia użytkowanego aktywa.

Jest to mniej korzystna podatkowo forma leasingu. Stąd klienci pożądają głównie ofert leasingu operacyjnego. Co ciekawe zdecydowanie łatwiej jest wypowiedzieć umowę leasingu operacyjnego niż leasingu kapitałowego.

Inne

Leasing funkcjonuje jako źródło finansowania na polskim rynku już ponad 25 lat. Dlatego rozróżnia się wiele typów leasingu.

Podstawową kategorią podziału jest ta ze względu na ilość stron umowy, czyli rozróżnienie na:

  • leasing pośredni (dostawca, instytucja finansująca, leasingobiorca),
  • bezpośredni (dostawca i leasingobiorca),
  • lewarowy (zakłada istnienie instytucji refinansującej, która udziela pożyczki leasingodawcy).

Ze względu na czas trwania umowy rozróżnia się:

  • leasing długoterminowy (powyżej 10 lat trwania umowy),
  • średnioterminowy (od 3 do 10 lat finansowania),
  • najpopularniejszy czyli krótkoterminowy (zakłada finansowanie do 3 lat).

Leasing można podzielić na pełny i niepełny ze względu na stopień finansowania.

Leasing niepełny zakłada obligatoryjną wpłatę początkową, którą musi ponieść leasingobiorca, zazwyczaj kwota ta wynosi od 10 do 45% wartości początkowej danego środka trwałego.
Leasing w stopniu pełnym zakłada zerową opłatę początkową.

Na rynku dostępne są oferty dedykowane konkretnym branżom np. rolniczym lub medycznym, które zakładają dofinansowanie ze środków rozwojowych z Unii Europejskiej. Często przedsiębiorstwa te mają konieczność sprowadzania specjalistycznego sprzętu z zagranicy, mamy wówczas do czynienia z leasingiem transgranicznym (np. od dealera lub producenta z Chin).

Jakie branże najczęściej leasingują?

Ogromną popularnością wśród gospodarstw rolnych cieszy się leasing maszyn. Sektor agro rozwija się intensywnie, stąd potrzeba zaopatrzenia gospodarstw w innowacyjne ciągniki czy kombajny. Rolnicy mogą liczyć na środki unijne na rozwój biorolnictwa. Drugą równie popularną branżą, która decyduje się na leasing są firmy spedycyjne. Głównie te które zajmują się transportem ciężkim. Naczepy nowe i używane stanowią znaczny odsetek w ogóle maszyn i urządzeń leasingowanych.

Równie duże zainteresowanie leasingiem jako formą finansowania jest w segmencie medyczny i kosmetycznym. Małe kliniki i salony często decydują się na leasing specjalistycznych laserów lub urządzeń optycznych. Głównie po to by oferować swoim klientom jak najbardziej innowacyjny produkt. Nie można zapomnieć o branży gastronomicznej, zwłaszcza o małych przedsiębiorstwach w atrakcyjnych punktach turystycznych, które biorą w leasing m.in maszyny do lodów.

Ile kosztuje leasing?

Niejednokrotnie wśród wad leasingu podkreśla się, że jest on zdecydowanie droższą formą finansowania. Warto mieć świadomość, co generuje tak duże koszty w porównaniu do tradycyjnego kredytu. Zarówno jak i w kredycie tak i w leasingu kluczowe jest ryzyko kredytowe związane z finansowaniem inwestycji. Leasingodawcy podejmują się często wsparcia przedsiębiorstw, które nie posiadają zdolności kredytowej, stąd też dodatkowa marża płynąca z finansowania inwestycji o podwyższonym ryzyku.

Co wpływa na koszt leasingu?

Na koszt leasingu wpływa oczywiście harmonogram spłat. To decydujemy się na raty miesięczne czy też na raty kwartalne. Przede wszystkim jednak wysokość opłaty początkowej.

Im większy jest początkowy wkład własny leasingobiorcy, tym mniejsze będą raty leasingowe narzucane przez finansującego. Całkowity koszt leasingu zależy również od przedmiotu umowy leasingowej, innym ryzykiem obarczona jest inwestycja w nieruchomości a zupełnie odmiennym zakup samochodu.

leasing maszyn rolniczych
Dzięki dofinansowaniom unijnym wzrosła dostępność wysokowalifikowanych maszyn rolnicznych na polskim rynku. Gospodarstwa rolne przechodzą nieustanną modernizację co zwiększa ich konkurencyjność oraz poprawia jakość produkowanych produktów

Leasing a wierzytelności i długi

Wierzytelność definiowana jest jako uprawnienie do żądania danego świadczenia wynikającego z umowy wobec dłużnika, które przysługuje wierzycielowi. Warto przeanalizować jak wygląda sytuacja leasingowa w przypadku, gdy leasingobiorca jest dłużnikiem.

Leasing a BIK

Renomowane firmy leasingowe dbają o minimalizację ryzyka kredytowego przy finansowaniu inwestycji. Firmy, które nie mają swojej historii w Biurze Informacji Kredytowej lub widnieją w niej jako dłużnicy, mają nikłe szanse na pozytywne rozpatrzenie wniosku o leasing. Istnieją firmy, które przyznają finansowanie firmom bez zdolności kredytowej lub tym, które są dłużnikami, jednak należy liczyć się z kosztem takiego leasingu, oraz mieć na uwadze, że nawet wśród leasingodawców mogą znaleźć się firmy działające w sposób nielegalny.

Leasing a komornik

Zgodnie z polskim prawem komornik ma prawo zająć każdą ruchomość, którą dysponuje dłużnik, bez względu na to, czy jest on jej właścicielem czy nie. W przypadku, gdy przedsiębiorstwo widnieje w KRD (Krajowy Rejestr Dłużników) i komornik rozpoczyna procedurę zajęcia majątku, to przedsiębiorca ma obowiązek poinformować go o tym, że właścicielem danego środka trwałego jest firma leasingowa. Wówczas nie obejdzie do zajęcia majątku. Istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że instytucja udzielająca leasingu uniemożliwi licytację danego środka trwałego.

Leasing, kredyt, pożyczka czy może gotówka?

Przedsiębiorca zanim zdecyduje się na źródło finansowania powinien dokonać kalkulacji i rozważyć odmienne źródła finansowania takie jak:

  • kredyt,
  • pożyczka,
  • kapitał własny.

Zarządzając finansami przedsiębiorstwa warto skalkulować, jakie rozwiązanie zapewni największą płynność finansową przy korzyściach podatkowych.

Leasing czy kredyt?

Leasing jest intensywną inwestycją, który wymaga nakładów pieniężnych na opłacenie zobowiązań względem leasingodawcy rozłożonych w zazwyczaj krótkim czasie. Kredyt jest zobowiązaniem długoterminowym rozliczanym w czasie. Nie każde przedsiębiorstwo jest w stanie pozwolić sobie na zaciąganie kolejnych kredytów oraz sukcesywne zmniejszanie swojej zdolności kredytowej. Niewątpliwie kredyty są tańszym od leasingu rozwiązaniem. Warto podkreślić, że zdecydowanie łatwiej jest uzyskać finansowanie zewnętrzne w formie leasingu. Proces składania i rozpatrywania wniosków nie jest sformalizowany w takim stopniu jak wnioski kredytowe.

Leasing czy gotówka?

Warto odpowiedzieć na pytanie, kiedy przedsiębiorcy chętnie sięgają po kapitał własny i po gotówkę. Dzieje się tak w momencie podejmowania trudnych do finansowania. Przedsiębiorstwa decydując się na leasing zyskują na korzyściach płynących z ustawy o podatku dochodowym. Z drugiej strony decydując się na leasing zwrotny i sprzedając swój środek trwały odblokowują wolną gotówkę, zwiększając swoją płynność finansową. Mogą przeznaczyć gotówkę na inne zobowiązania np. wobec swoich dostawców. Leasing jest na pewno źródłem finansowania, które warto rozważyć, posiadając dużą ilość gotówki.

Leasing za granicą

Leasing przedmiotu od zagranicznego producenta jest oczywiście możliwy, wiele instytucji takich jak PKO Leasing zakładają spłaty rat nie tylko w walucie polskiej, ale również w euro lub dolarach amerykańskich. Koszt rzeczywisty leasingu zagranicznego wzrasta, ponieważ leasingodawcy doliczają opłaty dodatkowe za import przedmiotu umowy do Polski.

Ważne jest również pamiętać o tym, aby np. maszyny i urządzenia sprowadzane z zagranicy (zwłaszcza z Azji) posiadały odpowiednie certyfikaty świadczące o zgodności z normami unijnymi lub normami jakości. Leasing samochodów z Niemiec robi się coraz bardziej popularny, ponieważ dealerzy oferują leasing bezpośredni wykluczający obecność instytucji finansującej lub refinansującej.

Kalkulator leasingowy

Na przedsiębiorców rozważających leasing, abonament lub kredyt czeka wiele kalkulatorów, które automatycznie obliczają raty leasingowe na podstawie preferowanej wpłaty początkowej, czasu trwania umowy czy też kluczowej – wartości danego środka trwałego. Banki oferują indywidualne rozpatrywanie ofert i doradztwo poprzez platformy, na których przedsiębiorstwo wysyła zapytanie ofertowe wraz z opisem przedmiotu leasingu oraz swojej działalności – dzięki temu wiele banków dobiera i proponuje konkretne formy leasingu np. operacyjnego, kapitałowego czy też zwrotnego.

Case study: Symulacja leasingu dla kierowców Uber’a

Większość mieszkańców dużych miast i aglomeracji w Polsce korzysta z popularnych aplikacji Uber lub Taxify. Wielu kierowców nie posiada własnego samochodu, aby móc podjąć się pracy jako kierowca. Średnia płaca kierowcy aplikacji Uber wynosi 3500 zł netto (zakładając pracę na pełen etat), zaś opłaty leasingowe bądź opłaty związane z abonamentem samochodowym zaczynają się od nawet 300 zł netto przy dzierżawie samochodu miejskiego marek Toyota lub Fiat.

Kierowcy mogą opłacić ratę z miesięcznych zarobków bez względu na to, na jaki leasing się zdecydują. W przypadku firm zatrudniających kierowców, a oferujących narzędzie do pracy pole do wyboru jest dość duże: leasing operacyjny lub leasing finansowy. 25% z zysku kierowcy pobiera aplikacja Uber. Przedsiębiorstwa muszą pokryć koszt leasingu, paliwa oraz często ubezpieczenia samochodu. To ono może być kluczowe w wysokości rzeczywistych opłat miesięcznych.

Umowa leasingu

Warunki umowy leasingowej zależą w największym stopniu od jego formy (operacyjna, finansowa, zwrotna) oraz od jego przedmiotu. Przedsiębiorca decydujący się na leasing nieruchomości musi być świadom zdecydowanie większej ilości formalności i wszelkiej dokumentacji, które musi przedstawić leasingodawcy.

Każda umowa leasingowa zawiera pewne cechy. Są niezmienne i obejmują wszystkie typy porozumień bez względu na wybraną formę finansowania. Umowa leasingowa jest dwustronnie zobowiązująca (leasingobiorca jest zobligowany do uiszczania odgórnie ustalonych opłat zgodnie z harmonogramem, leasingodawca jest zobowiązany do sfinansowania przedmiotu umowy – danego składnika majątku. Umowa handlowa musi być terminowa tj. zawierać czas trwania finansowania (krótko, średnio lub długoterminowy). Najważniejszą cechą umowy jest fakt, iż musi zostać zawarta na piśmie pod rygorem jej nieważności.

Wymagane dokumenty

Zależnie od przedmiotu i formy leasingu instytucja finansująca może wymagać przedłożenia przez potencjalnego leasingobiorcę dodatkowych dokumentów.

Pytanie może dotyczyć dokumentów takich jak:

  • zeznanie podatkowe PIT z roku poprzedzającego rok złożenia wniosku,
  • bilans przedsiębiorstwa wraz z rachunkiem zysków i strat,
  • też księgę przychodów i rozchodów.

Decydując się na leasing nieruchomości leasingodawca może prosić o dostarczenie szczegółowej dokumentacji danej nieruchomości np. wypisu z rejestru gruntów i rejestru budynków czy też zaświadczenia o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Nowopowstałe firmy ubiegające się o leasing powinny być gotowe na przedstawienie swojego poręczyciela, który pisemnie zobowiąże się do pokrycia opłat, w przypadku niewypłacalności leasingobiorcy.

Cesja lub rezygnacja z leasingu

Cesja definiowana jest jako umowa cywilnoprawna między cedentem a cesjonariuszem, na mocy której wierzyciel przenosi swoją wierzytelność wobec dłużnika na obcy podmiot. Tak sytuacja jest możliwa w leasingu np. w przypadku śmierci leasingobiorcy lub jego upadłości. Jeśli leasingobiorca nie jest wypłacalny, a leasingodawca zdecyduje się na sprzedaż wierzytelności, warto pamiętać, że korzystający nie może odmówić zmiany wierzyciela, o ile cesja nie narusza postanowień umowy.

Jeśli leasingobiorca chce zrezygnować z umowy leasingu to ma do tego prawo. Jednak przy finansowaniu kapitałowym leasingodawca może się domagać od niego odszkodowania z tytułu zerwanej umowy.

Leasing a kradzież

Co może spotkać przedsiębiorcę, jeśli załóżmy, że leasingowane przez niego auto zostanie skradzione?

Zgodnie z zapisami umowy i ryzykiem utraty przedmiotu leasingu, umowa teoretycznie wygasa wraz z momentem zgłoszenia kradzieży danego aktywa. Nie zwalnia to jednak przedsiębiorcy z obowiązku zapłaty niespłaconych rat miesięcznych pozostałych do końca trwania umowy. Przez cały czas trwania umowy przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za użytkowanie danego środka trwałego, a często w przypadku leasingu samochodowego oddania go w stanie idealnym.

Leasing a wykup

Przedsiębiorcy decydując się na leasing – zwłaszcza samochodów – chętnie podejmują się wykupu danego środka trwałego po wygaśnięciu umowy. Osoby fizyczne, które prowadzą działalność gospodarczą lub spółki mogą wykupić dane aktywo „prywatnie”, dzięki czemu unikają opodatkowania przy odsprzedaży po upływie pół roku od momentu wykupu bez względu na to, czy faktura wykupu została wystawiona na osobę prywatną czy na przedsiębiorstwo. Wykup pozwala przedsiębiorstwu stać się właścicielem danego środka trwałego po wygaśnięciu umowy, co jest niezwykle ważne, ponieważ jest droższą formą finansowania w porównaniu do kredytu, który gwarantuje kredytobiorcy posiadanie przedmiotu na własność.

leasing maszyn budowlanych
Ze względu na dynamiczny rozwój branży budowalnej zapotrzebowanie na leasing maszyn jest wielokrotnie wyższe niż oczekiwano

Podatki i księgowość a leasing

Leasing regulowany jest przez m.in. Kodeks Cywilny, Ustawę o Rachunkowości, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych lub ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych. Z podatkowego punktu widzenia rozróżniamy dwie główne formy leasingu: operacyjnego i finansowego, które są podstawą do rozliczenia księgowego.

Księgowanie leasingu

Leasing jako popularne źródło finansowania budzi wiele pytań m.in. jak księgować leasing oraz jak ewidencjonować środki trwałe przyjęte w leasing. Nie ma jednoznacznych odpowiedzi na te pytania, wiele zależy od tego, jak zakwalifikowana będzie umowa leasingowa: jako leasing operacyjny czy jako leasing finansowy.

Główna różnica pojawia się w wykazaniu przedmiotu umowy w środkach trwałych lub wartościach niematerialnych i prawnych w składnikach majątku leasingobiorcy lub leasingodawcy. Decydując się na leasing finansowy, leasingobiorca – korzystający jest zobowiązany do wykazania środka trwałego lub WNiP w swoich księgach. Sytuacja odwrotna zachodzi w leasingu bieżącym (operacyjnym), kiedy to leasingodawca – finansujący wykazuje w swoich księgach przedmiot umowy oraz odpowiada za jego amortyzację.

Podatek VAT a leasing

W przypadku najpopularniejszego z podatków – podatku od towarów i usług VAT – podstawowa różnica podatek VAT doliczany jest do każdej opłaty leasingowej, jeśli przedsiębiorstwo korzysta z oferty leasingu operacyjnego. Wybierając leasing finansowy przedsiębiorca jest zobligowany do zapłaty podatku VAT odgórnie wraz z pierwszą ratą finansową po odbiorze przedmiotu umowy, który ma użytkować.

Jaką firmę leasingową wybrać?

Leasing to umowa finansowa, która wiąże leasingobiorcę i leasingodawcę na okres zazwyczaj kilku lat. Dlatego warto ze szczególną ostrożnością i uwagą wybrać firmę, która ma udzielić finansowania. Przy wyborze firmy leasingowej warto kierować się pozycją rynkową i stabilnością instytucji finansującej. Jest to ważne dlatego, że przedsiębiorstwo to zobowiązane jest do miesięcznego spłacania środka trwałego, którego nie jest właścicielem.

Niekwestionowanym liderem na rynku usług leasingowych jest PKO Leasing (PKO Leaisng po połączeniu z Raiffeisen Leasing). Drugie miejsce w rankingu zajmuje Grupa Idea Getin Leasing. Najdynamiczniej rozwija się Alior Leasing (dane wg Związku Polskiego Leasingu). Na rynku jest wiele firm oferujących tańsze finansowanie. Należy jednak pamiętać, że w przypadku umów podpisywanych z nimi, wzrasta ryzyko opłat dodatkowych lub niespodziewanego zniknięcia z rynku.

FAQ

Czy leasing się opłaca?

Leasing to produkt finansowy, który może, jednak nie musi być opłacalnym. Jest to na pewno korzystne rozwiązanie dla przedsiębiorstw poszukujących optymalizacji podatkowej, którym zależy na upłynnieniu zdolności finansowych.

Czy możliwa jest wcześniejsza spłata leasingu?

Wcześniejsza spłata leasingu jest możliwe, jednak rodzi pytanie, czy jest to rozwiązanie opłacalne dla przedsiębiorstwa. Kluczowe w kalkulacji opłacalności przedwczesnej spłaty rat leasingowych jest ich rodzaj oraz czas pozostały do końca trwania umowy.

Czy leasing zawiera ubezpieczenie?

Renomowani leasingodawcy w swoich ofertach posiadają pakiety leasingowe zawierające np. podstawowe ubezpieczenie OC i AC (samochody, maszyny i urządzenia) lub dodatkowe pakiety ubezpieczeniowe tzw. ochronę prawną przedmiotu umowy.

Czy leasing jest tylko dla firm?

Leasing to rozwiązanie, które dedykowane jest głównie przedsiębiorstwom (ze względu na korzyści podatkowe), jednak klienci indywidualni mają możliwość korzystania z ofert leasingu konsumenckiego. Warto podkreślić, że na polskim rynku nie ma dużego popytu na leasing prywatny.

Czy leasing to usługa?

Umowa leasingowa może być kwalifikowana przez przedsiębiorców w świetle podatkowym zarówno jako dostawa towarów jak i świadczona usługa. Interpretowanie umowy leasingu zależy od formy finansowania.


Przypisy

1 Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19941210591

2 Kodeks Cywilny (Art. 709 KC) http://orka.sejm.gov.pl/proc3.nsf/ustawy/1699_u.htm

3 Międzynarodowy Standard Rachunkowości

4 Rynek Leasingu w 2017 roku. Raport Związku Polskiego Leasingu

Źródła

  1. "Leasing. Jak to działa?", Totalmoney.pl, https://www.totalmoney.pl/artykuly/78107,leasing,leasing---jak-to-dziala,1,1
  2. "Leasing i kredyt. Podobieństwa i różnice", Poradnik Przedsiębiorcy, https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-leasing-i-kredyt-podobienstwa-i-roznice
  3. "Leasing czy kredyt na samochód? Co się bradziej opłaca?", Rankomat.pl, https://finanse.rankomat.pl/poradniki/sie-bardziej-oplaca-leasing-kredyt-samochod/
Pani Ala - Asystentka finansowa z mocą tysiąca doradców
Pani Ala Asystentka finansowa z mocą tysiąca doradców